Dòng  sông Gianh  lịch  sử một nhánh bắt nguồn  từ  rặng núi Giăng Màn,  thuộc địa phận huyện Tuyên Hoá, chảy suốt đất Quảng Bình, len lỏi qua những cánh rừng già Trường Sơn ngút ngàn rồi đổ ra biển, là địa bàn cư trú của người Mã Liềng. Từ lâu, tên gọi Mã Liềng cùng với nhiều cộng đồng anh em khác cùng sinh sống ở khu vực miền núi phía TâyẳTờng Sơn này, như Mày, Rục, Sách, A Rem, U Mo... nghe có vẻ gì đó thật xa xăm, ảo não. Đa dạng về tên gọi, tập quán; nhỏ (ít) về số lượng; và phân tán về địa bàn cư  trú chính  là những nguyên nhân khiến cho những cộng đồng này trở nên xa lạ với khá nhiều người trong suốt một thời gian dài. Có thể nói rằng chưa hề có một công trình nghiên cứu về dân tộc học nào được tiến hành một cách cơ bản tại khu vực này, ngoại  trừ một cuốn sách của nhà nghiên cứu Trần Chí Dõi  (1996) với tên gọi như một lời cảnh báo: Ba tộc người có nguy cơ biến mất; mà tộc người Mã Liềng là một trong số đó...

Ấy vậy mà cho đến nay người Mã Liềng vẫn không hề biến mất. Không những  thế, đời sống của họ còn ngày càng ổn định và phát triển. Nhiều chương trình, dự án của chính phủ và các tổ chức xã hội trong suốt những năm qua, tuy mức độ thành công và hiệu quả bền vững có khác nhau, song đều đã đem lại cho đồng bào các dân tộc nơi đây một cuộc sống mỗi ngày một thêm tốt đẹp... Tuy nhiên, cho đến hôm nay người Mã Liềng vẫn được xếp vào nhóm dân tộc Chứt trong tất cả các văn bản hành chính.

Mà nghĩa của từ Chứt trong ngôn ngữ Mã Liềng có nghĩa là Lèn Đá; trong khi đó, từ Mã Liềng thì lại có nghĩa là Người. Đây là điều rất cần được quan tâm đến trong các công trình nghiên cứu tiếp theo về dân tộc này Để góp phần hiểu thêm về người Mã Liềng, với góc độ là một dân tộc có truyền thống và  bản  sắc  văn  hoá  riêng, Chuyên  đề Chính  sách, Môi  trường & Phát  triển  cộng đồng số này xin dành riêng để giới  thiệu một số nghiên cứu về  tộc người này, cùng những chỉ số về sự phát triển của họ trong thời gian vừa qua.

Click  vào tải bài viết để xem toàn bộ bài viết