"Thiết chế Cộng đồng là Luật của Cộng đồng". Thiết chế Cộng đồng được hình thành trên nền tự do tôn thờ và năng khiếu sáng tạo tự nhiên từ chính tri thức, hiểu biết, kinh nghiệm và những trả giá được đúc kết trong quá trình đồng hành với thế giới tự nhiên của các tộc người, mà sự trả giá đó đã đạt đến ngưỡng niềm tin, tín ngưỡng và trở thành nhu cầu thực hành hàng ngày của mọi thành viên trong cộng đồng. 

 

Thiết chế Cộng đồng là thước đo các hành vi văn hóa, và phong cách giáo dục, giáo dưỡng trên cơ sở bao dung và uy tín VỊ TỰ NGUYỆN  thay vì trừng phạt và kết tội.

 

Thiết chế Cộng đồng quan niệm và hành quyết các thiếu sót và sai lầm như là một nguồn giải pháp để hoàn thiện uy tín và giá trị  biện chứng của Thiết chế  theo thời gian và cả không gian. 

 

Thiết chế Cộng đồng có giá trị DI TRUYỀN tính đặc thù của mỗi cộng đồng bởi nó được kết tinh trên nền tri thức, hiểu biết, kinh nghiệm thích nghi riêng và nguồn vốn  tự nguyện (voluntary) và tin tưởng lẫn nhau (community trust value) của mỗi cộng đồng.

 

Do vậy, Thiết chế Cộng đồng thỏa mãn và phát huy được tối đa mưu cầu về đạo lý làm người của mỗi thành viên VỊ CỘNG ĐỒNG thay vì những đối phó pháp lý tối thiểu của trừng phạt.

 

Thiết chế Cộng đồng là sự thể hiện một  nền dân chủ xã hội với phong cách  tự do cổ điển -  một nguồn vốn của lịch sử xã hội  và là một nền tảng xã hội mà thế giới hiện tại cần phải quay lại (converting) với tất cả những lỗi lầm đã mắc phải trong hơn 200 năm qua?!