Các cánh rừng tự nhiên là những ngân hàng xanh, là những kho tàng sống của các cộng đồng dân cư nhiều vùng miền, đặc biệt là vùng núi cao. Đây là nơi cung cấp các nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống của người dân, là nơi gìn giữ nguồn tri thức địa phương quý giá và bảo tồn các bản sắc văn hóa truyền thống của các cộng đồng người dân bản địa.

Nhìn rộng hơn, rừng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giữ cân bằng các tiến trình tự nhiên nhờ vào việc thực hiện các chức năng sinh thái và hệ sinh thái của mình. Tuy nhiên ở nhiều vùng, nhiều nơi rừng đã bị suy thoái nặng nề vì những nguyên nhân khác nhau và dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Việc phục hồi rừng bằng một phương pháp tiếp cận phù hợp, tổng quan, có ý nghĩa sinh thái và nhân văn để rừng đảm bảo các chức năng về sinh kế, sinh thái và xã hội là vô cùng cấp bách. Từ thực tiễn đó, Viện Nghiên cứu Sinh thái Chính sách Xã hội (SPERI) và Khu Thực hành Sinh thái Nhân văn (HEPA) là đơn vị tiên phong trong việc nghiên cứu, khảo nghiệm, giới thiệu và nhân rộng các giải pháp phục hồi và giàu hóa rừng bằng cây gỗ bản địa tại nhiều vùng thực địa như Lào Cai, Hà Tĩnh, Quảng Bình và Kon Tum tại Việt Nam, và Luang Prabang, nước CHDCND Lào.

Vườn ươm được ví như trái tim của các khu vực tiến hành phục hồi và giàu hóa rừng bằng cây gỗ bản địa. Vườn ươm là nơi mà những hạt giống sẽ trở về đây và những cây giống sẽ được xuất đi từ đây cho sự hồi sinh của những cánh rừng. Việc xây dựng vườn ươm và gieo ươm các loài cây gỗ bản địa có giá trị cao và được người dân sử dụng phổ biến tại mỗi vùng này là rất cần thiết. Vì vậy, chúng tôi giới thiệu tài liệu này nhằm chia sẻ các thông tin cơ bản và thiết thực để các địa phương có thêm nguồn thông tin tham khảo trong quá trình thành lập và vận hành vườn ươm. Tài liệu này được đúc rút từ những kinh nghiệm va chạm thực tế của các cán bộ và Mạng lưới Cộng đồng các Dân tộc Lưu vực Mekong và Chiến lược Thương mại sinh thái (MECO-ECOTRA), Mạng lưới Nông dân Sinh thái trẻ (YIELDS) tại Khu Thực hành Sinh thái Nhân văn (HEPA) sau nhiều năm tìm hiểu, thử nghiệm, áp dụng gieo ươm và trồng các loài cây bản địa này. Mặc dù đã hết sức cố gắng, tài liệu vẫn còn nhiều hạn chế, chúng tôi mong đón nhận được các ý kiến đóng góp để hoàn thiện hơn trong lần xuất bản tiếp theo.